"Sốc: Đột quỵ đang trẻ hóa nhanh chóng!"

Những con số "biết nói":

• Tại Việt Nam, tỷ lệ Đột quỵ đang trẻ hóa có xu hướng tăng lên, trung bình khoảng 2% mỗi năm.
• Trên toàn cầu, hơn 16% số ca đột quỵ mới hàng năm xảy ra ở nhóm tuổi từ 15 đến 49.

• Những trường hợp đột quỵ ở độ tuổi 20, 30 không còn là hiếm gặp.

  

  Nguyên nhân đáng báo động:

• Lối sống thiếu lành mạnh:
  • Thừa cân, béo phì do ít vận động và chế độ ăn uống không hợp lý.
  • Hút thuốc lá, lạm dụng rượu bia và các chất kích thích.
  • Căng thẳng, stress kéo dài.
• Các bệnh lý nền:
  • Tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, đái tháo đường.
  • Bệnh tim mạch, dị dạng mạch máu não.
  • Sử dụng thuốc tránh thai.
• Dư chấn của COVID-19:
  • Rối loạn đông máu, viêm mạch máu, tổn thương tim mạch.
  • Viêm mạch máu
  • Tổn thương tim mạch

  • Các yếu tố nguy cơ khác:

    COVID-19 có thể làm trầm trọng thêm các yếu tố nguy cơ đột quỵ sẵn có, chẳng hạn như tăng huyết áp, đái tháo đường và rối loạn mỡ máu.

     Stress và căng thẳng do COVID-19 cũng có thể góp phần làm tăng nguy cơ đột quỵ

    

    Dấu hiệu nhận biết đột quỵ:

  • Mỗi chữ cái trong BE FAST đại diện cho một nhóm triệu chứng, giúp xác định nguy cơ đột quỵ và có biện pháp hành động nhanh chóng để bảo tồn chức năng não. Cụ thể như sau:

  • 

1. B (Balance – Thăng bằng)

Nếu nhận thấy bản thân hoặc người thân đột ngột gặp khó khăn trong việc giữ thăng bằng, chao đảo và té ngã tại chỗ, đó có thể là biểu hiện của đột quỵ theo BE FAST. Sự mất cân bằng này xuất hiện do tổn thương vùng não điều phối cảm giác và phối hợp vận động, khiến người bệnh đánh mất nhận thức về phương hướng.

2. E (Eyes – Mắt)

Thay đổi về thị lực, như mờ mắt toàn phần hoặc mất một phần tầm nhìn, có thể là dấu hiệu cảnh báo đột quỵ. Khi đột quỵ xảy ra, sự suy giảm thị lực thường diễn ra đột ngột do tắc mạch máu trong não hoặc ảnh hưởng đến vùng kiểm soát thị giác. Vì thế, BE FAST giúp mỗi người kiểm tra khả năng quan sát các biểu hiện bất thường ở mắt vì điều này giúp nhận biết và phản ứng nhanh chóng để tăng cơ hội bảo tồn chức năng não, đặc biệt ở vùng não điều khiển chức năng thị giác.

3. F (Face – Khuôn mặt)

Dấu hiệu phổ biến của đột quỵ có thể là liệt mặt hoặc méo miệng. Để kiểm tra, có thể yêu cầu người bệnh cười hoặc nhếch môi. Nếu một bên khuôn mặt không cử động bình thường hoặc bị xệ xuống thì có thể là triệu chứng đột quỵ điển hình trong quy tắc BE FAST, xảy ra khi vùng não kiểm soát cơ mặt bị tổn thương do thiếu máu hoặc xuất huyết máu não.

4. A (Arms – Cánh tay)

Theo quy tắc BE FAST, đột ngột yếu hoặc tê cứng ở một bên cánh tay hoặc chân có thể là dấu hiệu đột quỵ thường gặp, thường do tắc nghẽn hoặc vỡ mạch máu làm tổn thương khu vực não chịu trách nhiệm vận động. Để kiểm tra, người thân có thể yêu cầu người bệnh giơ cả hai tay lên. Nếu một tay không thể nâng hoặc rơi xuống giữa chừng, cần nhanh chóng đưa người bệnh đến chuyên khoa cấp cứu. Việc xử lý kịp thời có thể giảm thiểu nguy cơ để lại di chứng nặng.

5. S (Speech – Lời nói)

Các triệu chứng rối loạn ngôn ngữ như đột ngột nói ngọng, khó nói, không hiểu lời người khác nói… cũng có thể là dấu hiệu điển hình của đột quỵ. Khi kiểm tra theo quy tắc BE FAST, hãy yêu cầu người bệnh nói một câu đơn giản. Nếu họ không thể nói rõ hoặc lời nói không mạch lạc, đó là tín hiệu cho thấy vùng não liên quan đến ngôn ngữ đã bị tổn thương.

6. T (Time  – Thời gian)

Thời gian chính là “nguyên tắc vàng” quyết định cơ hội sống và khả năng hồi phục sau đột quỵ. Khi xuất hiện bất kỳ dấu hiệu nào trong quy tắc BE FAST, cần gọi cấp cứu ngay lập tức, bởi vì mỗi phút trôi qua, có thể có thêm hàng triệu tế bào não bị tổn thương. Việc chần chừ gọi cấp cứu hoặc cố gắng tự xử lý tại nhà có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng hoặc làm tăng nguy cơ tử vong. 

• Vì đột quỵ đang trẻ hóa nên những dấu hiệu trên cần đặc biệt lưu ý.

• 

• Phòng ngừa đột quỵ: Không bao giờ là quá muộn:

• Thay đổi lối sống:
  • Duy trì cân nặng hợp lý, tập thể dục thường xuyên.
  • Ăn uống lành mạnh, hạn chế đồ ăn nhanh, đồ uống có ga.
  • Không hút thuốc lá, hạn chế rượu bia.
  • Kiểm soát căng thẳng, ngủ đủ giấc.
• Kiểm tra sức khỏe định kỳ:
  • Đo huyết áp, kiểm tra đường huyết, mỡ máu.
  • Khám tim mạch để phát hiện sớm các bệnh lý tiềm ẩn.
• Nhận biết và xử lý kịp thời:
  • Khi có dấu hiệu nghi ngờ đột quỵ, cần gọi cấp cứu ngay lập tức.
  • "Thời gian là não", hãy hành động nhanh chóng.

• Đừng chủ quan với sức khỏe của bản thân.Vì không còn chỉ xuất hiện ở người già mà đột quỵ đang trẻ hóa , hãy hành động ngay hôm nay để bảo vệ tương lai của bạn!